Oʻzbekistonda qum va chang boʻronlariga qarshi kurash choralari muhokama qilindi
BMTning İqlim oʻzgarishi boʻyicha hadli konvensiyasi pavilyonida chang boʻronlariga qarshi kurashish dasturini tatbiq etishga bagʻishlangan tadbir boʻlib oʻtdi.
Tadbir doirasida oʻtkazilgan panel muhokamasida Orol dengizining qurishi ortidan yuzaga kelgan ogʻir ekologik oqibatlar va ularning oldini olish masalalari atroflicha koʻrib chiqildi. Mutaxassislar qum va chang boʻronlari shunchaki oddiy ob-havo hodisasi emasligini, balki aholi salomatligi hamda iqtisodiy barqarorlikka jiddiy xavf soluvchi transchegaraviy muammo ekanini taʼkidladilar.
Statistik maʼlumotlarga koʻra, mamlakatimizda ekotizimlar degradatsiyasi natijasida qariyb 3 million gektar yer foydalanishga yaroqsiz holga kelgan boʻlib, shundan 56 foizdan ortigʻi kuchli shamol eroziyasiga uchramoqda. Choʻllanish va yerlarning yaroqsiz holga kelishi oqibatida har yili 830 million dollar miqdorida iqtisodiy zarar koʻrilmoqda.
Shuningdek, Jahon banki bilan hamkorlikdagi tadqiqotlar Toshkent shahri havosidagi PM2.5 mayda zarralarining yillik oʻrtacha miqdorida tashqaridan kirib keladigan chang ulushi 36 foizga yetishini koʻrsatdi. Qurgʻoqchil yoz oylarida esa bu koʻrsatkich yarmidan, yaʼni 50 foizdan ham oshib ketishi qayd etildi.
Hozirgi vaqtda Oʻzbekistonda ushbu xavflarga qarshi kurashish maqsadida 2024–2030 йилларга moʻljallangan milliy dastur amalga oshirilmoqda. Unga koʻra, 2028 yilga qadar kuchli chang boʻronlarining yuzaga kelish jadalligini 50 foizga kamaytirish, shuningdek, sunʼiy yoʻldoshlar orqali monitoring qilish hamda yashil belbogʻlar barpo etish ishlari olib borilmoqda.
Mazkur saʼy-harakatlar nafaqat ekologik muhitni yaxshilash, balki millionlab fuqarolarning salomatligini muhofaza qilish va oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Xalqaro hamkorlikni kuchaytirish va zamonaviy monitoring tarmoqlarini kengaytirish orqali kelgusida iqtisodiy yoʻqotishlarni sezilarli darajada kamaytirish koʻzda tutilgan.
Manba: UzA
Material ochiq manbalar asosida sunʼiy intellekt yordamida tayyorlandi va tahririyat nazoratidan oʻtdi.
Tezkor yangiliklarni Telegramda kuzatingEng muhim xabarlar birinchi boʻlib sizda Obuna boʻlish